على اكبر دهخدا
1568
امثال و حكم ( فارسى )
اسرا با نهايت جوانمردى و بزرگوارى و متناسب با داد و دهش شاهانهء او بود . چه پس از اندك مدتى همهء آنانرا آزاد كرده و به وطن برگردانيد ولى در انظار چنين نمود كه آنان پنهانى گريختهاند . پرهكپ . نقل از ترجمهء آقاى م . سعيدى . آناستاسيوس ، امپراطور روم چون شنيد شهر ( آمد ) را سپاهيان ايران محاصره و فتح كردهاند لشگرى تجهيز كرده بمقابلهء ايشان فرستاد . . . معروف است كه نه قبل از آن تاريخ و نه بعد از آن هيچوقت روميان لشگرى بدين عظمت در جنگهاى ايران حاضر نكرده بودند . . . وقتى « آريوبيندوس » [ سالار قسمتى از لشگريان روم ] شنيد قباد با تمامى قشون خود حركت كرده است اردوگاه خويش را ترك گفت و با لشگريان خود به طرف كنستانتينوس فرار كرد ديرى نگذشت سپاه ايران به محل اقامت آنان رسيدند و دست بغارت گشودند تمام نقدينهاى را كه روميان با خود داشتند بغنيمت بردند و بشتاب در پى ساير دستههاى سپاه رومى شتافتند . . . ديرى نكشيد كه باردوى رومى رسيده و در حينى كه آنان مشغول خوردن و استراحت بودند بغتة بر ايشان حمله بردند . روميهاى وحشتزده ديگر بفكر استقامت و مدافعه از خود نبودند و در همان وهلهء اول جملگى پا بگريز نهادند برخى دستگير شده بقتل رسيدند و پارهاى به تپههاى مجاور پناهنده شدند و از فرط اضطراب و وحشتى كه داشتند خود را از فراز صخرهها به زير پرتاب ميكردند و مشهور است كه حتى يكنفر آنها از اينواقعه جان بدر نبرد . پروكپ . نقل از ترجمهء آقاى م . سعيدى . مطابق قانون هيچ شخص ناقص الاعضائى نميتواند بپادشاهى ايرانيان انتخاب شود . پروكپ . نقل از ترجمهء آقاى م . سعيدى . روميان بسركردگى « سيتاس » و « بلزاريوس » به خاك ايران و ارمن كه يكى از متصرفات ايران است حمله كرده پس از نهب و غارت جمع كثيرى از ارامنه را باسيرى بردند . . . در دفعهء دويم كه باز روميها حمله بارمنستان بردند دو نفر سردار ايرانى موسوم به « نرسس » و « آراتيوس » غفلة در مقابل آنها پيدا شده با روميان بجنگ پرداختند . . . و بر آنان پيروزى يافتند . يكدستهء ديگر از سپاه روم نيز بسركردگى « ليبلاريوس » حمله به شهر نصيبين بردند ولى بىآنكه اصلا مواجه با قواى دشمن شوند به صورتى عجيب منهزم و متوارى گشتند و به اين جهت امپراطور . ليبلاريوس را خلع كرده و بلزاريوس را بفرماندهى لشگر گماشت . پروكپ . ترجمهء آقاى م . سعيدى . امپراطور ژوستينين به « بلزاريوس » دستور داد كه . . . در طرف چپ نصيبين در سرحد ايران قلعهء محكم بنا كند . . . ايرانيان مانع اتمام ساختمان آن شدند و روميان را